Wanneer moet je een buitenkraan afsluiten?
Zodra de herfst kouder wordt, is het tijd om je buitenkraan winterklaar te maken. Wacht daarbij niet tot de eerste vorst al heeft toegeslagen. Controleer liever de weersvoorspellingen en sluit de kraan af voordat de temperatuur langdurig onder nul kan zakken. Vooral tijdens heldere nachten kan het flink afkoelen. Ook een leiding tegen een buitenmuur of in een onverwarmde garage is kwetsbaar. Er bestaat geen vaste datum die elk jaar geschikt is. Het weer verschilt immers van seizoen tot seizoen. Daarom is het verstandig om de voorbereiding in het najaar uit te voeren. Zo voorkom je dat je op het laatste moment nog naar de afsluitkraan moet zoeken. Bovendien heb je dan voldoende tijd om eventuele problemen te ontdekken.
Waarom kunnen buitenleidingen bevriezen?
Water bevriest wanneer de temperatuur voldoende lang onder het vriespunt blijft. Daarbij zet het uit. Als water in een afgesloten leiding bevriest, kan de druk oplopen. Daardoor kunnen scheurtjes ontstaan in de leiding, de koppelingen of de buitenkraan. Het vervelende is dat je de schade niet altijd meteen merkt. Soms wordt het lek pas zichtbaar wanneer het ijs weer smelt en het water opnieuw door de leiding stroomt. Vervolgens kan vocht in muren, kelders of andere delen van de woning terechtkomen. Vooral leidingen die dicht bij de buitenlucht liggen, lopen risico. Ook een onverwarmde schuur of garage biedt niet altijd voldoende bescherming. Daarom is alleen isoleren niet in iedere situatie genoeg. De beste aanpak is om de watertoevoer naar een gewone buitenkraan af te sluiten en de kwetsbare leiding leeg te maken.
Zo sluit je een gewone buitenkraan correct af
Begin met het zoeken naar de afsluitkraan die de watertoevoer naar de buitenkraan regelt. Die bevindt zich vaak in de kelder, garage, technische ruimte of onder een gootsteen. Draai de afsluiter dicht. Open daarna de buitenkraan, zodat het achtergebleven water naar buiten kan lopen. Heeft de installatie een aftapkraantje? Open dat dan eveneens volgens de instructies van de installatie. Zo kan het water uit het leidinggedeelte tussen de afsluiter en de buitenkraan weglopen. Laat het water rustig afvoeren en controleer of er geen water blijft staan. Sluit vervolgens het aftapkraantje wanneer de installatie dat voorschrijft. Bij veel gewone installaties laat je de buitenkraan gedurende de vorstperiode openstaan, zodat eventueel resterend water kan uitzetten zonder opgesloten te raken. De precieze werkwijze verschilt echter per systeem. Volg daarom de handleiding van jouw installatie.
Vergeet de tuinslang en andere aansluitingen niet
Een veelgemaakte fout is dat de buitenkraan wel wordt afgesloten, maar de tuinslang aangesloten blijft. Daardoor kan water in de slang of het aansluitstuk achterblijven en bevriezen. Koppel de tuinslang daarom los voordat het gaat vriezen. Laat ook de slang volledig leeglopen en berg ze droog op. Controleer daarnaast andere aansluitingen, zoals een sproeier, een besproeiingscomputer of een koppeling voor een regenton. Ook deze onderdelen kunnen vorstgevoelig zijn. Gebruik je een buitenkraan voor het vullen van een zwembad of het besproeien van de tuin? Kijk dan meteen na of de bijbehorende leidingen kunnen worden afgesloten en afgetapt. Op die manier bescherm je niet alleen de kraan, maar ook de aangesloten onderdelen.
Heeft een vorstvrije buitenkraan dezelfde voorbereiding nodig?
Niet iedere buitenkraan moet op dezelfde manier worden behandeld. Sommige modellen zijn speciaal ontworpen om vorstschade te beperken. Bij een zelfleeglopende of vorstbestendige kraan bevindt het afsluitmechanisme zich bijvoorbeeld op een plek waar het minder koud wordt. Na gebruik kan het water uit het buitenste gedeelte weglopen. Toch werkt dit alleen wanneer de kraan correct gemonteerd is en het water vrij kan wegstromen. Een aangesloten tuinslang kan dat proces verhinderen. Bovendien is niet iedere kraan met een vorstbestendig ontwerp geschikt voor alle omstandigheden. Controleer daarom de gebruiksaanwijzing en laat bij twijfel een loodgieter de installatie beoordelen. Weet je niet waar de afsluiter zit? Zoek dit dan tijdig uit, in plaats van te wachten tot het begint te vriezen.
Welke fouten kun je beter vermijden?
De eerste fout is wachten tot de vorst al begonnen is. Tegen die tijd kan water in de leiding al bevroren zijn. Daarnaast denken sommige mensen dat het dichtdraaien van de buitenkraan voldoende is. Bij een gewone kraan blijft er dan vaak water in de toevoerleiding staan. Ook isolatiemateriaal verkeerd gebruiken kan problemen opleveren. Isolatie helpt tegen warmteverlies, maar vervangt het afsluiten en aftappen niet altijd. Verder is het geen goed idee om een bevroren leiding met een open vlam te verwarmen. Dat kan brand veroorzaken of de leiding beschadigen. Merk je dat er geen water meer uit de kraan komt, forceer de afsluiter dan niet. Sluit zo nodig de watertoevoer af en vraag deskundig advies, zeker wanneer je een lek of beschadiging vermoedt.
Wat doe je na de winter?
Wanneer de kans op vorst voorbij is, kun je de buitenkraan weer in gebruik nemen. Controleer eerst of de kraan, de aansluitingen en de zichtbare leidingen geen schade vertonen. Sluit vervolgens de aftapkraan en open de toevoer geleidelijk, volgens de instructies van de installatie. Controleer daarna of er water uit de buitenkraan komt en kijk goed of er nergens vocht verschijnt. Let ook op ongewoon waterverbruik. Een kleine beschadiging kan immers verborgen zitten in de muur of op een moeilijk bereikbare plek. Merk je een lek op, sluit de toevoer dan opnieuw af en schakel een loodgieter in. Zo voorkom je dat een klein probleem uitgroeit tot grotere waterschade.
Een kleine voorbereiding voorkomt grote problemen
Een buitenkraan winterklaar maken kost doorgaans weinig tijd, maar vraagt wel om de juiste aanpak. Begin vóór de eerste vorst, sluit de watertoevoer af en laat de kwetsbare leiding leeglopen. Verwijder daarnaast de tuinslang en controleer eventuele andere buitenaansluitingen. Houd er rekening mee dat vorstbestendige kranen een andere werkwijze kunnen vereisen. Door de handleiding te volgen en beschadigingen tijdig te controleren, verklein je de kans op gebarsten leidingen en lekkages. Zo is je buitenkraan klaar voor de winter en kun je ze bij warmer weer weer veilig gebruiken.